Trong các dự án xây dựng nhà máy, năng lượng, cơ khí hay di dời dây chuyền sản xuất, doanh nghiệp thường phải vận chuyển những thiết bị có kích thước và trọng lượng vượt xa hàng hóa thông thường. Đây chính là nhóm hàng siêu trường siêu trọng – loại hàng đòi hỏi phương án vận chuyển chuyên biệt, mức độ chuẩn bị cao và sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều khâu.
Vận chuyển hàng siêu trường siêu trọng không đơn giản là chọn một chiếc xe lớn hơn. Doanh nghiệp còn phải tính đến tuyến đường, phương tiện, tải trọng, nâng hạ, chằng buộc, thủ tục lưu hành và tiến độ giao nhận.
Một sai lệch nhỏ về thông số hoặc một điểm hạn chế trên tuyến cũng có thể khiến toàn bộ phương án phải thay đổi.

1. Hàng siêu trường siêu trọng là gì?

Hàng siêu trường siêu trọng là những loại hàng có kích thước hoặc khối lượng lớn, khiến phương tiện hoặc tổ hợp phương tiện khi vận chuyển vượt các giới hạn thông thường về chiều dài, chiều rộng, chiều cao hoặc tải trọng.

Trong đó:

• Hàng siêu trường chủ yếu vượt giới hạn về kích thước như quá dài, quá rộng hoặc quá cao.
• Hàng siêu trọng chủ yếu có khối lượng lớn, yêu cầu phương tiện có khả năng chịu tải và phân bổ tải trọng phù hợp.

Một lô hàng có thể chỉ thuộc nhóm siêu trường, siêu trọng hoặc đồng thời thuộc cả hai nhóm.
Vì vậy, doanh nghiệp không nên chỉ nhìn vào số tấn của hàng hóa mà cần xem xét đầy đủ kích thước, trọng tâm và điều kiện vận chuyển thực tế. 

2. Những loại hàng thường gặp

Hàng siêu trường siêu trọng xuất hiện nhiều trong các dự án công nghiệp, năng lượng, xây dựng và hạ tầng .

Một số loại phổ biến gồm:

• Máy biến áp công suất lớn
• Máy ép công nghiệp, máy CNC cỡ lớn
• Dây chuyền sản xuất
• Bồn công nghiệp, bồn áp lực
• Cánh quạt và thiết bị điện gió
• Máy xúc, máy ủi, cẩu bánh xích
• Dầm cầu, kết cấu thép
• Module nhà máy
• Thiết bị dầu khí và máy móc cơ khí hạng nặng 

Điểm chung của nhóm hàng này là kích thước lớn, trọng lượng cao, khó tháo rời và thường có giá trị lớn. Vì thế, phương án vận chuyển cần được chuẩn bị kỹ ngay từ đầu để hạn chế rủi ro và chi phí phát sinh.

3. Vì sao vận chuyển hàng siêu trường siêu trọng phức tạp?

Khác với hàng hóa thông thường, mỗi chuyến vận chuyển hàng siêu trường siêu trọng gần như là một dự án riêng.

Trên hành trình, phương tiện có thể gặp nhiều trở ngại như:

• Đường hẹp
• Khúc cua nhỏ
• Vòng xuyến
• Cầu giới hạn tải trọng
• Cầu vượt thấp
• Cổng nhà máy hẹp
• Dây điện hoặc vật cản phía trên

Đó là lý do việc khảo sát tuyến đường đóng vai trò rất quan trọng.
Tuyến ngắn nhất chưa chắc là tuyến phù hợp nhất. Trong nhiều trường hợp, một tuyến dài hơn nhưng có mặt đường rộng, ít cầu yếu và ít khúc cua lại an toàn và hiệu quả hơn.

4. Phương tiện nào được sử dụng?

Việc lựa chọn phương tiện phải dựa trên kích thước, trọng lượng, trọng tâm của hàng hóa và điều kiện thực tế của tuyến đường.

Một số phương tiện thường được sử dụng gồm:

• Moóc lùn
• Moóc sàn
• Moóc nhiều trục
• Moóc thủy lực
• Rơ moóc module chuyên dụng
• Đầu kéo công suất lớn

Ví dụ, với thiết bị có chiều cao lớn, moóc lùn thường được lựa chọn để giảm tổng chiều cao của xe và hàng. Đối với hàng có trọng lượng rất lớn, moóc thủy lực nhiều trục giúp phân bổ tải trọng tốt hơn.
Do đó, lựa chọn phương tiện không thể chỉ dựa vào trọng lượng hàng hóa. Cần xem xét đồng thời chiều dài, chiều rộng, chiều cao, trọng tâm và tuyến vận chuyển.

5. Doanh nghiệp nên chọn đơn vị vận chuyển như thế nào?

Với hàng quá khổ quá tải , giá cước không nên là tiêu chí duy nhất.

Doanh nghiệp nên đánh giá đơn vị vận chuyển dựa trên:

• Kinh nghiệm vận chuyển hàng quá khổ quá tải
• Khả năng khảo sát và đánh giá tuyến
• Phương tiện chuyên dụng
• Khả năng lập phương án vận chuyển
• Giải pháp nâng hạ và chằng buộc
• Khả năng xử lý thủ tục
• Theo dõi tiến độ
• Kinh nghiệm xử lý tình huống phát sinh

Một đơn vị vận chuyển phù hợp cần có khả năng trả lời rõ ba câu hỏi: sử dụng phương tiện nào, đi theo tuyến nào và những rủi ro nào có thể phát sinh trong quá trình triển khai.

Kết luận

Hàng siêu trường siêu trọng là nhóm hàng đòi hỏi doanh nghiệp phải kiểm soát chặt chẽ từ thông số hàng hóa, tuyến đường, phương tiện đến nâng hạ, thủ tục và tiến độ vận chuyển.

Một phương án hiệu quả cần được xây dựng theo chuỗi:

Hàng hóa → Tuyến đường → Phương tiện → Nâng hạ → Vận chuyển → Bàn giao 

Một chuyến hàng an toàn không bắt đầu khi xe lăn bánh, mà bắt đầu từ một phương án vận chuyển được chuẩn bị đúng ngay từ đầu.